Kudüs

Üç büyük din için kutsal kabul edilen Kudüs şehri, Arapça’da “el-Kuds” ve İbranice’de “Yeruşalayim” olarak adlandırılır. Bu şehir hem coğrafi hem de dini açıdan büyük bir öneme sahiptir. Eski Şehir içinde Batı Duvarı, el-Aksa Camii ve Kutsal Kabir Kilisesi gibi üç büyük dinin kutsal saydığı mekanlar bulunmaktadır. 1949 ateşkes hattı olarak bilinen Yeşil Hat, Kudüs’ü doğu ve batı olmak üzere ikiye bölmüştür. 1948-1967 döneminde İsrail batıdaki Kudüs’ü kontrol ederken, Ürdün ise doğu Kudüs’ü kontrol etmiştir. Ancak 1967 Savaşı’ndan sonra İsrail, Doğu Kudüs’ü de ele geçirerek Eski Şehir dahil olmak üzere tüm tarihi değerlere sahip alanı ilhak etmiştir. Birçok ülke, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 478 sayılı kararıyla İsrail’in Doğu Kudüs üzerindeki egemenliğini yasa dışı ilan etmiş ve tanımamaktadır.

1980’de İsrail, Kudüs’ü doğusu ve batısıyla ebedi başkent ilan etmiştir, ancak bu karar uluslararası toplum tarafından kabul görmemektedir. Filistin Özerk Yönetimi ise 2000 yılında aldığı bir kararla Doğu Kudüs’ü gelecekteki Filistin devletinin başkenti olarak ilan etmiştir. İsrail, 1967’den beri Doğu Kudüs’te Yahudi yerleşim birimleri inşa etmektedir, bu da uluslararası hukuka aykırıdır.

Kudüs’teki Filistinli sakinler, diğer Filistinliler veya İsrail’in diğer şehirlerinde yaşayan Filistin asıllı Araplar gibi vatandaş olarak kabul edilmemektedir. Bu kişiler, İsrail’in mavi kimlik kartlarını taşımaktadır ve şehrin nüfusunun yaklaşık %37’sini oluşturmasına rağmen, sadece %10’luk bir bütçe payına sahiptirler. Kudüs’teki Filistinli sakinler, çeşitli kısıtlamalara tabi tutulmaktadır, örneğin ikamet statülerini kaybetme riski altındadırlar. İsrail hükümeti, 1967 ve 2009 yılları arasında 13.115 Filistinliye Kudüs ikametgâhını iptal etmiştir.